Lokalizacja zadania

Opis projektu

"ODRĘCZNIE! Sztuka pięknego pisania” to otwarty dla mieszkańców Zielonej Góry projekt społeczny o charakterze edukacyjnym, poświęcony pismu odręcznemu, kaligrafii, uważności i lokalnej przyrodzie, którego hasło przewodnie brzmi "odłóż ekran, chwyć za pióro!". Projekt obejmuje otwarty wykład inauguracyjny (około 90 minut) oraz cykl 10-ciu praktycznych warsztatów, z których każdy będzie trwał około 150 minut i będzie przeznaczony dla grup do 25 osób. Na każde spotkanie prowadzone będą odrębne zapisy, dzięki czemu uczestnik będzie mógł wybrać jeden, kilka lub wszystkie interesujące go tematy bez konieczności udziału w całym cyklu. Projekt realizowany będzie od kwietnia do grudnia nie później niż do 13 grudnia). Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawy polskiej kaligrafii - budowy pięknej litery, zanikającej tradycji piśmiennictwa, a także inne style kaligrafii i współczesne narzędzia piśmiennicze, pracę stalówką i pędzlem, zasady komponowania czytelnego tekstu tekstu, ornamentykę oraz praktyczne zastosowania kaligrafii. Motywem przewodnim części ćwiczeń będzie przyroda. Spotkania będą miały elementy arteterapii i muzykoterapii oraz będą ściśle powiązane z redukcją cyfrowego przebodźcowania. Warsztaty będą odbywały się przy dźwiękach natury, służącym koncentracji i uważności ćwiczeniom praktycznym (percepcji wzrokowo-ruchowej). Ponadto, w tematach ćwiczeń odręcznych propagowana będzie wiedza przyrodnicza, również związana z lokalnym środowiskiem (nazwy drzew i ptaków. które występują w obszarze Zielonej Góry, krótkie teksty i cytaty przyrodnicze, ornamenty inspirowane roślinami itp.). W cieplejszych miesiącach wybrane zajęcia będą mogły odbywać się w plenerze, a podczas zajęć stacjonarnych spokojna muzyka inspirowana naturą będzie mogła wspierać koncentrację i uważną pracę. CEL GŁÓWNY PROJEKTU Celem głównym projektu jest stworzenie mieszkańcom Zielonej Góry bezpłatnej i dostępnej możliwości poznania oraz praktycznego rozwijania sztuki pisma odręcznego i kaligrafii polskiej, połączonej z ćwiczeniem koncentracji, uważności, sprawności manualnej, kreatywności oraz poznawaniem lokalnej przyrody. CELE SZCZEGÓŁOWE 1) umożliwienie mieszkańcom Zielonej Góry twórczego spędzenia czasu poza ekranem, 2) popularyzacja pisma odręcznego i kaligrafii polskiej jako wartościowej formy aktywności twórczej, 3) zapoznanie uczestników z podstawowymi narzędziami, materiałami i technikami kaligraficznymi, 4) rozwijanie sprawności manualnej, precyzji, cierpliwości i świadomego prowadzenia ruchu ręki, 5) rozwijanie umiejętności komponowania liter, słów i krótkich tekstów, 6) łączenie edukacji artystycznej z tematyką przyrodniczą, 7) zwrócenie uwagi na lokalne środowisko przyrodnicze, np. wybrane gatunki ptaków i drzew występujących w Zielonej Górze i jej otoczeniu, 8) integracja mieszkańców poprzez wspólne, otwarte warsztaty, 9) umożliwienie uczestnikom wykonania własnych prac kaligraficznych i wykorzystania zdobytych umiejętności w praktyce. ODBIORCY PROJEKTU Projekt skierowany jest do mieszkańców Zielonej Góry zainteresowanych pismem odręcznym, poznaniem kaligrafii, twórczym spędzaniem czasu, rozwojem własnych umiejętności oraz tematyką przyrodniczą. Zajęcia będą przygotowane w taki sposób, aby mogły w nich uczestniczyć zarówno osoby rozpoczynające przygodę z kaligrafią, jak i mieszkańcy posiadający już podstawowe doświadczenie. Nie będzie tworzona jedna stała grupa uczestników. Na każdy z 10 warsztatów zostaną uruchomione odrębne zapisy. Jedna osoba będzie mogła uczestniczyć w jednym, kilku lub – w miarę dostępności miejsc – wszystkich warsztatach. Każdy warsztat będzie przewidywał maksymalnie 25 miejsc, co daje łącznie 250 miejsc uczestnictwa w części warsztatowej. Liczba ta oznacza miejsca na zajęciach, a nie deklarowaną liczbę unikalnych uczestników. Wykład inauguracyjny będzie wydarzeniem otwartym dla zainteresowanych mieszkańców, przy czym faktyczna liczba uczestników będzie dostosowana do możliwości i zasad bezpieczeństwa wybranego miejsca. SPOSÓB NABORU I UDZIAŁU Udział w projekcie będzie bezpłatny. Informacje o terminach, miejscach i zapisach będą publikowane w mediach społecznościowych, z odpowiednim wyprzedzeniem. Na każdy warsztat prowadzone będą osobne zapisy do wyczerpania limitu 25 miejsc. Uczestnictwo we wcześniejszych zajęciach nie będzie warunkiem udziału w kolejnych spotkaniach. Prowadzący będzie dostosowywał poziom ćwiczeń do doświadczenia uczestników, tak aby osoby początkujące mogły rozpocząć pracę od podstaw. MIEJSCA REALIZACJI Projekt będzie realizowany w różnych częściach Zielonej Góry, w miejscach umożliwiających prowadzenie zajęć edukacyjnych i warsztatowych. Planowane są m.in. pomieszczenia Szkoły Podstawowej nr 18, świetlice na terenie sołectw oraz – po uzgodnieniu z zarządcami – parki, miejskie tereny zielone i otoczenie obiektów miejskich. Rozważane są również lokalizacje atrakcyjne przyrodniczo i krajobrazowo, np. okolice Palmiarni lub Pałacu w Zatoniu, o ile uzyskane zostaną wymagane zgody. Założeniem projektu jest korzystanie z miejsc udostępnianych nieodpłatnie. Konkretne lokalizacje poszczególnych spotkań zostaną ustalone na etapie realizacji w porozumieniu z administratorami obiektów i terenów. ZAKRES PROJEKTU - WYKŁAD INAUGURACYJNY „ODRĘCZNIE! – wprowadzenie do świata pięknego pisania” Otwarte spotkanie inauguracyjne trwające około 90 minut będzie wprowadzeniem do całego projektu. Obejmie prezentację multimedialną ukazującą idei projektu, znaczenia pisma odręcznego, krótkiej historii pisma i kaligrafii, podstawowych narzędzi i materiałów oraz przykładów prac. Prowadzący zaprezentuje m.in. stalówki, obsadki, atramenty, pióra, brush peny, pędzle, rodzaje papieru, książki oraz ewentualne własne materiały związane z historią pisma. Podczas spotkania zostanie przedstawiony program wszystkich 10 warsztatów, zasady zapisów i planowane miejsca realizacji. Spotkanie zakończy krótki pokaz kaligraficzny oraz część przeznaczona na pytania mieszkańców. PROGRAM 10 WARSZTATÓW PRAKTYCZNYCH 1. Architektura litery – konstrukcja, proporcje i rytm Podstawy budowy litery, linie bazowe, proporcje, odstępy i rytm. Ćwiczenia linii, łuków i form geometrycznych, następnie konstrukcja liter, słów i prostej kompozycji. 2. Klasyczna stalówka – obsadka, stalówka i atrament Poznanie klasycznych narzędzi kaligraficznych, przygotowanie stalówki, prawidłowy chwyt, nabieranie atramentu, ćwiczenie cienkich i grubych linii, liter, połączeń i krótkich napisów. 3. Jak pisano dawniej? – tradycyjne i naturalne narzędzia Wprowadzenie do historii narzędzi piśmienniczych. Próby pisania piórem naturalnym i innymi przygotowanymi narzędziami oraz wykonanie krótkiej pracy inspirowanej dawnym piśmiennictwem. 4. Ptaki zapisane piórem Kaligrafia połączona z tematyką ornitologiczną. Uczestnicy będą pracować z polskimi i łacińskimi nazwami wybranych gatunków ptaków związanych z lokalnym środowiskiem i wykonają własną kompozycję. Będzie to okazja zapoznania się z dawniej stosowanymi w kaligrafii narzędziami jak pióra. 5. Drzewa Zielonej Góry Ćwiczenia pisma oparte na polskich i łacińskich nazwach wybranych gatunków drzew. W miarę możliwości część zajęć zostanie połączona z krótką obserwacją i próbą rozpoznania drzew w otoczeniu miejsca warsztatu. 6. Pędzel i duży format Praca pędzlem lub brush penem, ćwiczenie gestu, nacisku, kierunku ruchu i budowania liter w większej skali. Finałem będzie samodzielna kompozycja wielkoformatowa. 7. Przyroda zapisana słowem Praca z krótkimi tekstami, cytatami i sentencjami dotyczącymi przyrody. Uczestnicy wybiorą tekst, przygotują szkic układu i wykonają finalną kompozycję kaligraficzną. 8. Inicjał, detal i ornament Poznanie dekoracyjnej funkcji litery oraz projektowanie inicjału połączonego z prostym ornamentem inspirowanym liśćmi, gałązkami, kwiatami i innymi formami botanicznymi. 9. Moja własna kompozycja Samodzielne zaplanowanie i wykonanie pracy kaligraficznej. Uczestnik wybierze tekst, narzędzie, format i sposób kompozycji. Warsztat będzie dostępny również dla osób, które nie brały udziału we wcześniejszych spotkaniach. 10. Napisane od serca – kartki i życzenia świąteczne Finałowy warsztat przedświąteczny poświęcony praktycznemu wykorzystaniu kaligrafii. Uczestnicy przygotują własną kartkę i odręczne życzenia. Kartka może zostać przeznaczona dla osoby bliskiej albo – jeżeli uczestnicy wyrażą taką wolę – dla wybranej grupy lub instytucji, np. seniorów. METODY REALIZACJI Każdy warsztat będzie łączył krótkie wprowadzenie teoretyczne z pokazem prowadzącego, ćwiczeniami wykonywanymi krok po kroku oraz indywidualną pracą uczestników. Na zakończenie przewidziane będzie krótkie omówienie i prezentacja wykonanych prac. Stopień trudności ćwiczeń będzie dostosowany do poziomu uczestników. Podczas zajęć odbywających się w pomieszczeniach może być wykorzystywana spokojna muzyka lub tło dźwiękowe inspirowane naturą, sprzyjające koncentracji i uważnej pracy. Podczas zajęć plenerowych elementem doświadczenia będzie naturalna warstwa dźwiękowa otoczenia.

Ogólnodostępność

Projekt ma charakter otwarty i bezpłatny. Informacje o zapisach będą przekazywane publicznie, a każde spotkanie będzie miało odrębny nabór. Przy wyborze miejsc realizacji uwzględniane będą możliwości bezpiecznego i wygodnego udziału mieszkańców. Zajęcia będą prowadzone w spokojnym tempie, z instrukcjami przekazywanymi słownie i poprzez pokaz. Uczestnicy będą mogli wykonywać ćwiczenia we własnym tempie, a prowadzący będzie udzielał indywidualnego wsparcia.

Uzasadnienie

Codzienna komunikacja coraz częściej odbywa się za pośrednictwem ekranów, klawiatur i urządzeń mobilnych. Pismo odręczne, które przez stulecia było podstawowym narzędziem zapisywania myśli, stopniowo traci swoje miejsce w codziennym życiu. Projekt „ODRĘCZNIE (...)!” ma stworzyć mieszkańcom Zielonej Góry możliwość ponownego doświadczenia pisania jako czynności praktycznej, twórczej i choć wymagającej skupienia to umiejętności generującej koncentrację i ćwiczącej uważność. Kaligrafia łączy pracę manualną z estetyką, cierpliwością i świadomym prowadzeniem ruchu. Nie wymaga wcześniejszego przygotowania artystycznego i może być atrakcyjną formą aktywności dla osób w różnym wieku. Projekt ma także wymiar integracyjny – wspólne warsztaty tworzą przestrzeń do spotkania mieszkańców, rozmowy, wymiany doświadczeń i twórczego spędzenia czasu poza ekranem. Włączenie tematyki przyrodniczej pozwala dodatkowo skierować uwagę uczestników na lokalne otoczenie. Np. nazwy ptaków i drzew, motywy botaniczne oraz teksty o naturze staną się materiałem do nauki pięknego pisania, dzięki czemu edukacja artystyczna zostanie połączona z zainteresowaniem przyrodą Zielonej Góry. Projekt jest potrzebny również dlatego, żeby stworzyć mieszkańcom przestrzeni do twórczego, spokojnego i wspólnego spędzania czasu poza ekranem komputera, czy telefonu.

Koszt realizacji zadania

Lokalizacja na mapie